Medelijden is geen deugd zoals in het Christendom, maar eerder iets verachtelijks, dat overwonnen zou moeten worden. God is dood en de mens heeft hem vermoord. Het leven is een strijd van krachten waarin de wil tot macht de mens drijft. We moeten het leven omarmen in zijn pijn en vreugde. Niet er in berusten, maar puur omarmen. De tijd is een onafgebroken voortgaand medium, waar alleen het nu bestaat. Alles is vluchtig, niets is blijvend. We construeren de werkelijkheid door namen en begrippen te formuleren. Dit is de leugen die ten grondslag ligt aan alle kennis. In het denken geven we de wereld een stabiliteit die ze niet heeft, we bakenen vaste objecten af door ze te benoemen. De manier waarop we de wereld structuur geven is niet belangeloos. Zij is toegesneden op onze behoeften. We laten de wereld op onszelf lijken en zetten haar naar onze hand. Maar deze vereenvoudiging is niet het echte beeld van de wereld. Waarheid is niets anders dan een illusie die gepaard gaat met een bepaald perspectief. Kennis is de verbinding tussen het denken en de werkelijkheid. Het heeft de taak de werkelijkheid zo te vervormen dat ze voor ons leefbaar wordt. Moraal is kunstmatig en ontkent de menselijke natuur, zijn wil tot macht. De mens is slaaf van de idee dat er een sublieme moraal is en een bovenwereld. Zo verloochen je de aardse werkelijkheid. Het morele universum van de slaaf moet plaats maken voor dat van de aristocraat. De werkelijk aristocratische mens heeft eerbied voor zichzelf, voor de kracht in hem, die zich uit in zijn driften en behoeften en in de waarheden die hij projecteert op de wereld. Geweld is een deugd, omdat strijd een intrinsiek gegeven van de natuur is. Geweld met open vizier staat echter boven achterbaks geweld dat onder het mom van menslievendheid de mens knecht en slaafs maakt. Nietzsche gebruikt Plato’s analogie van de grot, maar draait het om. Wij zitten allemaal in een grot en wat wij zien in het dagelijks leven zijn schaduwen van de echte werkelijjkheid, het ‘Oer-Ene’. In tegenstelling tot bij Plato is dit geen werkelijkheid van statische ideeën, maar juist van een onophoudelijk in beweging verkerend spel van krachten. Nietzsche keert aldus het Platonische wereldbeeld om, de werkelijkheid is de chaos, terwijl de wereld die we waarnemen de gestolde werkelijkheid is.

Korter dan dit kan ik mijn favoriete filosoof niet samenvatten. Interessant? Lees dan hier een uitgebreide lezing over Nietzsche door Ger Groot, hoogleraar Wijsgerige Antropologie aan de Erasmus Universiteit.